Category archive

SİYASET

YALANLAR

Günlerdir televizyonlarda, sokaklarda, siyasi sloganları ve seçim vaatlerini duyduğumda; Kübalı yazar Jose Marti’nin Bulantı adlı kısa öyküsünün başlangıcında ki, o keskin ve sade cümleyi hatırlıyorum. Parazitli Radyodan odanın içine dağılan seslerin arasında; “Yalanların senin kandıran yalanların” diye başlıyordu öyküsüne yazar Jose Marti. Ve yüzümde soğuk bir tebessümle Luka Maksimoviç’i anımsıyorum. Yalan değil, alışılmış siyasetin gerçek… Devamı

LİDERLER VE SİYASETİN SESİ

Bütün seslerin tek bir sese dönüştüğü ve o tek bir sesin hep aynı sözlerle tekrarladığı cümlelerin gittikçe büyüyen bir gürültüyle artık anlaşılmadığı günlerde, Türkiye’de siyaset kendine; hep ötekileştirilen ve ötelenen büyük ve sessiz bir kalabalığın nefesiyle, başka ve yeni sesler bulmuştur. II. Dünya Savaşı’ndan sonra iç ve dış siyasi, sosyal, askeri ve iktisadi nedenlerle Cumhuriyet,… Devamı

TÜRKİYE’DE SEÇMEN OLMAK

Türkiye’de “Seçmen”in Serencâmı 1877 yılında kabul edilen (ancak II. Meşrutiyette yürürlüğe girebilen) ilk yasadan itibaren seçmenliğin geçirdiği değişimleri bazı başlıklar halinde, siyasal ve toplumsal gerekçelerine kısaca değinerek özetlemek olanaklıdır. Seçmenliğe meslekler açısından baktığımızda ilginç bir durumla karşı‐ laşırız. II. Meşrutiyet’le belirlenen seçmenlik şartları gereği askerler, 1877’de olduğu gibi — teğmen rütbesinden itibaren, 1908’deki seçimlere katılmışlardır.… Devamı

TÜRKİYE’DE İLK GENEL SEÇİM

Türkiye’de ilk genel seçimler 1876 yılının son aylarında başlamıştır. Seçimlerle ilgili hazırlanan geçici düzenlemeler, Kanun‐i Esasi adlı ilk Osmanlı anayasanın ilanından önce tamamlanmış ve uygulamaya konulmuştur. İstanbul için ayrı, taşra için ayrı seçim düzenlemeleri yapılmıştır. Osmanlı Devleti’nin geleneksel siyaset anlayışını benimsemiş yönetici eliti, anayasa ve parlamento kurumlarından oldukça rahatsızdır. Devlete hizmet etmekte olan atanmış üst… Devamı

MİLLETVEKİLİ, ADAY BELİRLEME

Aday belirleme yöntemi neden önemli? Siyasi partilerin seçimlere katılacak milletvekili adaylarını tespit sürecinin siyasal hayattaki önemi ne? Aday tespit yöntemleri üzerinde hangi faktörler etkili? Bu süreçte farklı yöntemlerin kullanılması nasıl sonuçlar doğurur? Dünyada da ülkemizde de siyasi partilerin milletvekili aday belirleme süreçleri kamuoyunun ilgisini çekmez. Aday tespiti partilerin kendi içişleri gibi düşünülür. Öyle ki, aday… Devamı

TANZİMATTAN TEK PARTİ DÖNEMİNE SEÇİMLER

Tanzimattan Tek-Parti Dönemine Seçimler Üzerine Notlar Türkiye seçim olgusu ile Tanzimat döneminin hemen başında tanışmıştır. Yerel nitelikteki Muhassıl/Memleket seçimleri ilk doğrudan demokrasi uygulaması örneklerindendir. İlk genel seçimler ise 1876 yılı sonunda başlamış, 1877 baharın­da tamamlanmıştır. İkinci genel seçimler de yine 1877 sonbaharında yapılmıştır. Yaklaşık 31 yıllık aradan sonra üçüncü genel seçimler 1908 yılında yapılmış, bunu… Devamı

SEÇİM TARİHİMİZDEN MANZARALAR

OSMANLI’DAN CUMHURİYETE SEÇİM TARİHİMİZDEN MANZARALAR   Bu yazıda 1908’de ilk çok partili seçimi ve Türkiye’de sonraki yıllarda yapılan seçimleri takip ederek 1990’ların başına kadar geleceğiz. Malzememiz seçim kitapları, afişler, sloganlar, seçim anketleri, şarkılar, mizah dergileri, farklı seçim dönemlerinde ön plana çıkan olaylar, satışmalar ve bunlara verilen yanıtlar gibi oldukça renkli. 1908 Seçimlerinden: Osmanlı’da İlk Çok… Devamı

TÜRKİYE’DE DEMOKRASİ KÜLTÜRÜ

SİYASET VE TOPLUM   Türkiye’de demokrasi kültürü ve bunun siyasal/toplumsal tezahürüne geçmeden önce, bugün modernliğin neredeyse en önemli siyasal, toplumsal ve hatta kültürel aktörü haline gelmiş olan demokrasinin, tarihi –sosyolojik serüvenine kısaca göz atmanın yararlı olacağı inancındayız. Kuşkusuz, bunun için de, feodalite ve feodal dönem Avrupasının temel özellikleriyle başlamak gerekecektir. Ortaçağ Batı Avrupasında tarıma dayalı… Devamı

İTTİHATÇI – İTİLAFÇI SİYASETİN GÜNÜMÜZE ETKİLERİ

TÜRK SİYASETİNDE İTTİHATÇI – İTİLAFÇI CEPHELEŞMESİ VE GÜNÜMÜZE ETKİLERİ Osmanlı Devleti’nde, özellikle XVIII. Yüzyıl’ın sonlarına doğru Batı dünyasının Reform ve Rönesans Hareketleri ile yükselen burjuvazisi ve halk hareketleri karşısında yaşadığı askeri yenilgiler ile gittikçe artan toprak kayıpları sonucu devleti kurtarma arayışları başlamıştır. III. Selim ile başlayan bazı ıslahat programlarının uygulandığı, Tanzimat Fermanı ile yeni bir… Devamı

SİYASAL PARTİLERİN DOĞUŞU

SİYASAL PARTİLERİN DOĞUŞU TARİHSEL VE TOPLUMSAL KÖKENLERİ Siyasal partilerin toplumsal kökeni üzerine sosyolojik açıdan söz söylemek ciddi zorluklar barındırmaktadır. Siyasal partileri etimolojik olarak tanımlamak yapısal açıdan, örgütsel düzlemde belirli benzerlikler gösterse de doğuş koşulları benzerliklerden çok ayrımlara tabidir. Bu zorluğun temelinde her ülkenin farklı tarihsel gerçekliklere sahip olması yatmaktadır. Avrupa içerisinde birbirlerine oldukça yakın makro… Devamı

CUMHURİYET FİKRİ

CUMHURİYET OLGUSUNUN TARİHSEL GELİŞİMİ 29 Ekim 1923’te ilan edilen Cumhuriyet’in; neden, ne zaman ve nasıl ilan edildiğine geçmeden önce cumhuriyet sözcüğünün anlamını, tarihi gelişimini ve çeşitlerini kısaca açıklayalım: Cumhuriyet sözcüğü dilimize Arapça “cumhur” kelimesinden geçmiş olup; halk, ahali, büyük kalabalık anlamına gelir. Başka bir deyişle cumhuriyet, ulus egemenliğine dayanan bir devlet biçimidir. Bu devlet biçiminde… Devamı

TÜRK SİYASETİNİN ÖLÜMCÜL HASTALIĞI : GİDEMEMEK

Kendileri gidemeyen liderlerin hazin gidişleri Hiçbir seçim yenilgisi liderlerde “istifa” sözcüğünü çağrıştırmıyor; bu yenilgilere yaşlılık gibi, hastalık gibi “istifa”yı telkin eden katalizörler eşlik etse de sonuç değişmiyor. Bu yazı, “gidemediği” için “gönderilen” siyasi liderler bahsi açıldığında hemen akla gelen dört “çınar” (Süleyman Demirel, Bülent Ecevit, Necmettin Erbakan, Alparslan Türkeş) üzerinden kısa bir hafıza tazelemesi amacı… Devamı

CHP GEÇMİŞTE NASIL BAŞARDI, BUGÜN NEDEN BAŞARAMIYOR?

CHP kurulalı tam 93 yıl oldu. Parti en son 1977 seçimlerinin galibiydi. Oysa 1960’larda bugün olduğu gibi %25’ler düzeyine sıkışan CHP 1977’de %42’ye ulaşmış, büyük bir dönüşüm gerçekleştirmiş ve altın yıllarını yaşamıştı. Peki CHP o başarıyı nasıl elde etti? Bugün neden yapamıyor? Bu döngüden nasıl çıkılır? 9 Eylül 2016, CHP’nin 93. kuruluş yıldönümü. Cumhuriyeti kuran,… Devamı

SİYASETİN DAYANILMAZ HAFİFLİĞİ

Olumsuz Siyaset Dili Ve Uslûb Sorunu Olumsuzluk vurgulu siyasetin “demokrasi”ye tehdit oluşturduğu tezine ihtiyatla yaklaşılmalıdır. Ancak uslûb sorunumuzu bundan ayırmak gerekir Toplumumuzda farklı görüşleri savunanların üzerinde anlaşabildikleri nadir konulardan ikisi “kutuplaşma”nın artışı ve “olumsuzluk vurgulu siyaset dili”nin yaygınlık kazanmasıdır. Bu iki olgunun siyasetimiz ve toplumsal barış için ciddî tehditler oluşturduğu kanaati geniş kitleler tarafından paylaşılmaktadır.… Devamı

UNUTULAN ÇOĞUNLUK

Bu yılki Dünya Ekonomik Forumu toplantısının ana teması “Sorumlu ve Duyarlı Liderlik”ti. Refahın meyvelerinden herkesin faydalanabileceği bir dünya yaratma konusunda hükümetlere büyük rol düşüyor, ama çoğu Davos’taki toplantıya katılan süper zenginlere de öyle. 2015’te dünyadaki en zengin 62 kişinin toplam serveti, en yoksul ve savunmasız durumdaki 3,6 milyar insanın toplam varlıklarına eşitti. 2016’da ise bu… Devamı

BAŞA DÖN